१. वाळवण उपकरणाचा वाळवण्याचा दर
१. एकक वेळ आणि एकक क्षेत्रफळात पदार्थाने गमावलेल्या वजनाला शुष्कन दर म्हणतात.
२. सुकवण्याची प्रक्रिया.
● सुरुवातीचा कालावधी: हा वेळ कमी असतो, जेणेकरून कापडाला ड्रायरमधील परिस्थितीशी जुळवून घेता येईल.
● स्थिर गतीचा कालावधी: हा सर्वाधिक वाळण्याचा दर असलेला पहिला कालावधी आहे. पदार्थाच्या पृष्ठभागावरून बाष्पीभवन झालेले पाणी आतमध्ये पुन्हा भरले जाते, त्यामुळे पृष्ठभागावरील पाण्याचा पातळ थर तसाच राहतो आणि तो आर्द्र बल्ब तापमानावर टिकून राहतो.
● मंदावण्याचा पहिला टप्पा: या वेळी, बाष्पीभवन झालेले पाणी आत पूर्णपणे भरले जाऊ शकत नाही, त्यामुळे पृष्ठभागावरील पाण्याचा पातळ थर तुटू लागतो आणि सुकण्याचा वेग मंदावतो. या टप्प्यावर पदार्थाला 'क्रांतिक बिंदू' (critical point) म्हणतात आणि या वेळी असलेल्या पाण्याला 'क्रांतिक आर्द्रता' (critical moisture) म्हणतात.
● मंदनाचा दुसरा टप्पा: हा टप्पा केवळ घन पदार्थांसाठीच उपलब्ध असतो, कारण पाणी सहजपणे वर येत नाही; परंतु सच्छिद्र पदार्थांसाठी नाही. पहिल्या टप्प्यात, पाण्याचे बाष्पीभवन बहुतेक पृष्ठभागावर होते. दुसऱ्या टप्प्यात, पृष्ठभागावरील पाण्याचा पातळ थर पूर्णपणे नाहीसा होतो, त्यामुळे पाणी पाण्याच्या वाफेच्या स्वरूपात पृष्ठभागावर पसरते.
२. स्थिर गतीने होणाऱ्या वाळवण्याच्या दरावर परिणाम करणारे घटक
● हवेचे तापमान: तापमान वाढल्यास, घामाच्या प्रसाराचा दर आणि बाष्पीभवनाचा दर वाढेल.
● हवेतील आर्द्रता: जेव्हा आर्द्रता कमी असते, तेव्हा पाण्याच्या बाष्पीभवनाचा दर वाढतो.
● हवेच्या प्रवाहाचा वेग: वेग जितका जास्त, तितके वस्तुमान हस्तांतरण आणि उष्णता हस्तांतरण चांगले होते.
● आकुंचन आणि कठीण होणे: या दोन्ही घटना वाळण्यावर परिणाम करतील.
३. सुकवण्याच्या उपकरणांचे वर्गीकरण
पदार्थ उपकरणात प्रवेश करण्यापूर्वी त्यातील अतिरिक्त ओलावा शक्य तितका काढून टाकला पाहिजे.
● घन आणि पेस्ट पदार्थांसाठी ड्रायर्स.
(1) डिस्क ड्रायर.
(2) स्क्रीन ट्रान्सपोर्ट ड्रायर.
(3) रोटरी ड्रायर.
(4) स्क्रू कन्व्हेयर ड्रायर्स.
(5) ओव्हरहेड ड्रायर.
(6) एजिटेटर ड्रायर.
(7) फ्लॅश इव्हॅपोरेशन ड्रायर.
(8) ड्रम ड्रायर.
● द्रावण आणि स्लरी उष्णतेने बाष्पीभवन करून सुकवले जातात.
(1) ड्रम ड्रायर.
(2) स्प्रे ड्रायर.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०४-सप्टेंबर-२०२३